dalub web bi leen di jàppale, ci jàng ak jàng bind làkku wolof

sàqum baat wolof-wolof

laab 1 : laab na fas wi, yéeg ci bay dem. dinañuy wax tamit laxab wala ŋalaab.

laab 2 : set. booy jàpp nanga wut ndox mu laab. safaan wi mooy tilim.

laab 3 : raxas xale bu kabine. demal sa yaay laab la.

laabaan : yégle ak ay ndënd am ndawu xale bu jigeen. tëggkat yi dañuy laabaan.

laabiir : baax, yéwen. waa ji dafa laabiir mootax muy xaritu ñépp. dinañuy wax tamit laabir. safaan wi mooy bon wala soxor.

laafam-ginaar : am wagg yu mel ni laafi ginaar. waa ji ma taseeloon dafa laafam-ginaar.

laafa g- : xeetu mbaxana. laafa gu ñuul la sol.

laaf w- : rëbbkat bi jam na naat bi ci laaf wi.

laago : am cër bu mënatul. laago du wees. (léebu).

laaj : tontuwuloo ci li mu la laaj. / dawal oto dafa laaj teey. dinañuy wax tamit laajte.

laaj j- : xeetu rënd. def na laaj ci toggam gi.

laal : alali jàmbur la, bu ko laal, bu ko jege.

laalo : def laalo ci cere. ndaw si laalo na cere ji ba bare.

laambeer : been, dëpp. dafa laambeer tubey ji.

laamisoo : wax ak nit wax ju neex. danga war di laamisoo ak nit ñi. / nuyoo. fii nit ñi dañoo mën a laamisoo.

laar b- : téere bu ñu defare ak geenu nag. ab laar la takk.

laas w- : gëtam yi taq nañu ay laas.

laata : bala. laata ngay ñëw laa ko déggoon.

laatikaaf : sonn lool. seen liggeey bu metti bee ko tax a laatikaaf.

laat b- : banti sàkket. nanga wut ay laat yu jub.

laaw-la-cat : yal na la Yàlla musal ci làmmeñ. dinañuy wax tamit law-la-cat.

laaxira j- : yomalxiyaam g-, barsàq g-. dinañuy wax tamit àllaaxira. (seetal àllaaxira)

laax : togg laax. dañuy laax ci seen sarax si pàppa si.

laayeen b- : ku bokk ci tarixa laayeen. laayeen yi ay yére yu weex lañuy faral di sol.

labaj : jalgati. bi mu xamee ne dañu koy dàq rekk, la labaj kàrta yi.

labat-labate : meeb, fab. dafa feebar ba ñu koy labat-labate.

labat : wut a jot. ndaw si ngay labat, bëgg koo takk, mbaa seet nga jikkoom bu baax ?

lab : sooy dem géej, nanga sol sa sile ngir moytoo lab.

laf b- 1 : doole j-, kàttan g-. mbër dafa war a am laf.

laf b- 2 : cat l-. sa lafu musoor baa ngi direeku.

lafañ : nijaayam dafa lafañ.

laf : tege boor, fegg. yal na la Yàlla lafal cat.

lagaj : yore tànk wala loxo bu dëng, bu yàqu. dafa lagaj.

lagg : daw ndànk. lagg na dem seen kër ba ñëw.

lajj : ñàkk, perta. dafa lajj ci joŋante bi mu doon def.

lakk : dañuy lakk jën. / seen marse ba dafa doon lakk démb.

lal : lal na darabam bu bees bi. safaan wi mooy làlli. / lal na njaayam mi ci kow taabal.

lam b- 1 : nit kuy wottu ay njulli, selbe b-. njulli yi am nañu ñeenti lam.

lam b- 2 : ndaw si ay lami oor la takk.

lamaan b- : ku yore ay suuf. buur ay kilifa lamaan yi. dinañuy wax tamit laman b-.

lamar : wax ju bon ji nga doon wax ci nit mujj dal la, wañaaru. la nga wax ci moom yépp, dafa lamar.

lambar-lambar j- : dem ak dikk b-. lu waral sa lambar-lambar ji ?

lamb : lu jarul, lu soxalul kenn. njaayam mi yépp a lamb.

lamsal : ndaw saa ngi wax di lamsal.

lanc : sex. dafa lanc laax bi, mu tàng, mu yàbbi ko. safaan wi mooy yàbbi.

lang : saag baa ngi lang ci ginnaaw.

lan : waa ji ngay dunguru rekk, lan la la ëppale ?

lantinoor b- : lu ñuy jëfandikoo ngir sol lu mel ni ndox ci buteel. jëlal lantinoor bi ndax li ngay sol mën a gaaw te du tuuru.

lañar : (ne lañar). lànjaŋ (ne), làññ (ne). (seetal lànjaŋ)

lañset b- : dagg na boppam ak lañset bi.

laŋ : des. dafa demon Tugal ngir liggeeyi wànte léegi dafa fa laŋ.

lapto : tekki ay wax ci weneen làkk. dafay lapto li waa ji di wax ngir ñeneen ñi ko déggul. dinañuy wax tamit làppatoo.

larax w- : pepp ceeb wala dugub yu dankloo ak sax. saaku ceeb bi bare na ay larax. dinañuy wax tamit laraxit w-.

lare : jëlandoor lu bare. sàcc bi lare na li waa ji dajalewoon at yii yépp.

lar b- : jaam b-. lar bi dafa fi tukkisi.

lasar : (ne lasar). dinañuy wax tamit las (ne). (seetal las)

las : (ne las). sonn lool. dafa lekk ci laax bi ba ne las. dinañuy wax tamit lasar (ne).

laso : laso dafay weex te di bax soo ci sottee ndox. laso na miiram bi yépp ba mu weex tàll.

laspeer b- : mbaq m-. laspeer bi la waa ji reyee picc yi yépp.

late : luy am wala lu ñuy gis saa yu nekk. simisam bi mu sol dafa late.

latkoloñ b- : fan nga jënde sa latkoloñ bi ?, neex na de. dinañuy wax tamit laskoloñ b- wala litkoloñ b-.

lawalweer b- : dinañuy wax tamit lawarweer b-. (seetal lawarweer)

lawarweer b- : pistole b-. bul teg sa lawarweer bi fu ko xale di gise. dinañuy wax tamit lawalweer b-.

lawax b- 1 : borom xam-xam buy gis lu ñëwagul. lawax bi nee na ndaw si dina am jëkkër fan yii di ñëw.

lawax b- 2 : ku war a bokk ci ab joŋante. lawax yi yépp a ngi waajal seen eksame bi.

lawbe b- : yettkat b-. lawbe bee daane garab gi.

law : nekk fu nekk. naajo buy sax dafay law.

law b- : xeetu jën. mool yi jàpp nañu ay law yu bare.

lax 1 : jóge ci tooy jëm ci wow, mën na nekk doom bi, mën na nekk njëmbët bi. jaxatu ji dafa lax léegi.

lax 2 : dugal dara ci am ndox, sóob. lax na koko bi ci ndox mi.

laxab : dinañuy wax tamit laab. (seetal laab)

laxas 1 : lëmës. laxas na mburu mi ci genn kayit. / léttu. dafa laxas kawaram gi. safaan wi mooy làqarci.

laxas 2 : dem kenn gisatu la. dafa laxas dem jàngi Arabi Sawdi.

laxbàndu : neexal. gone gi dafa bëgg ku ko laxbàndu.

laxe j- : gerte kemb yu xar yi. damay ji kemb gi, laxe ji ma jaay ko.

lax b- : xott w-, xollit w-. soo paree nga bale laxi ñàmbi yi.

laxunde b- : pórodi bu xeeñ bu ñuy jëfandikoo ci dénd wala cuub ay der. laxunde bi nga def ci der bi dafa ëpp.

laxu : génne siwo ndox ci teen ci lu amul póli, kocc, jukki, root. baag bi dafa diis, mënu leen ko laxu ak seen loxo.

lay 1 : wax li waral am mbir. awokaa bi lay na ba ñu génne waa ji kaso.

lay 2 : kuy togg cere, danga koy lay.

lay : (ne layy). baat bi dafay tekki tëbb tëbb bu leer te gaaw, ñoyy. sàcc bi ne na layy miir bi, dem yoonam.

lay b- : lay bee tooyal dugub ji yépp.

laytaay l- : morso yu ñuy lalal liir. xale bi saw na laytaay li ba mu tooy xepp.

laytan g- : leket gu yem, taglu b-, tax b-. laytanu laax la fi andi démb.